برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )

418

تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )

پشمين وجود داشته است . « 158 » همان اقشار بر روى بالشتكهايى « 159 » از ابريشم ( اغلب بسيار سوزن‌دوزىشده ) مىنشستند . - ديوارهاى قصر پادشاهان ساسانى در تيسفون با فرش ديوارى بسيار تحسين‌انگيز و به‌ويژه گرانبها از ابريشم زربافت به اندازه 60 در 60 ذرع با تصاوير تجسمى ( مناظر ) و سنگهاى قيمتى پراكنده بر روى آن ، تزيين شده بود . « 160 » اعراب اين نمونه را « خوشه » ( قطف ) مىناميدند . اين فرش همراه با غنايم ديگر به مدينه آورده شد و هيجان خاصى برانگيخت . از فرشهاى قرون نخستين ديگر هيچ نشانه و هيچ اثرى به دست نيامده است . در مورد آرايش بدن ، بيش از هر چيز اين نكته قابل ذكر است كه موها را اغلب رنگ مىكردند . « 161 » طغرل سلجوقى ( 571 ه / 1175 م و بعد ) موهاى خود را در پشت سر به سه طره آويزان مىكرد . « 162 » اين امر آشكارا تحت تأثير آرايش تركى بود ، همان گونه كه بعدها نزد مغولان نيز مشاهده شد . سلجوقيان در واقع در بسيارى از موارد طلايه‌دار مغولان بوده‌اند . عصر آنان ، كه موجب ورود لباسهاى به‌ويژه با شكوه و رنگارنگ به ايران ( از حدود سال 555 ه / 1160 م ) شد ، « 163 » مقطع جديدى از تاريخ فرهنگى و سياسى ايران را ارائه مىدهد كه فقط مىتوان آن را به طور جداگانه مورد بررسى قرار داد امّا در چهارچوب گسترش اوليه اسلام در ايران قرار نمىگيرد . نفوذ سربازان ترك و ظهور سلسله‌هاى ترك ، به طور كلّى توسعه حيات سياسى

--> ( 158 ) . مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 367 ( سال 375 ه / 985 م ) . ( 159 ) . طبرى : تاريخ 1 ، ص 2270 ( سال 15 ه / 636 م رستهم ) ؛ بيهقى : تاريخ ، ص 550 ، ( سال 429 ه / پايان 1038 م ) . ( 160 ) . طبرى دو روايت راجع به آن را مشروحا نقل كرده است : تاريخ 1 ، ص 2452 و بعد . ( 161 ) . جزئيات نزد Mez 369 f . ( 162 ) . راوندى : راحة الصدور ، ص 331 . - در مورد آرايش عمومى موى ساكنان جزيره كيش ( قرن 6 ه / 12 م ) مطالبى دارد . همچنين نگاه كنيد به : Hirth , Lander 40 - Hirth / Rochkhill 133 f . ( 163 ) . راوندى : راحة الصدور ، ص 282 . - يكى از مأموران برجسته در پيرامون نظام الملك 360 لباس داشت ( براى هر روز ، يكى ) ، اما او اغلب از اين لباسها به ديگران نيز هديه مىداد : حسينى : اخبار الدولة السلجوقية ، ص 47 .